All posts tagged with historia

Ludowe historie wstydu 

Wśród wymarzonych – ale już bardziej w zasięgu niż jeszcze przed rokiem – skutków zwrotu ludowego mógłby być i taki, by uczeń szkoły średniej, zamiast zakuwać na lekcjach historii imiona królów i hetmanów, mógł opowiedzieć historię swojej babci. I dzięki temu lepiej zrozumieć, skąd się wzięły odruchy, które poruszają jego ciałem

– w „Tygodniku Powszechnym” piszę o tym, skąd się wzięły historie ludowe, dlaczego są takie niecierpliwe i czego właściwie od nas chcą.

Historie ludowe w Dwutygodniku 

Nawet nie wiecie (a może właśnie wiecie, bo sami to przerobiliście), jak wiele dla mnie znaczy ten numer Dwutygodnika. Nie chodzi tylko o to, że dokładamy się tu do ludowego przewrotu w myśleniu o kulturze współczesnej. Albo że przy tej okazji autorki i autorzy mogą opowiedzieć o sprawach, na które dotąd nie było miejsca. Dla mnie ludowy numer Dwutygodnika do jakby domknięcie historii, która zaczęło się dawno temu w Żorach, prowadziła przez różne szkoły, a w końcu zaniosła mnie do tej redakcji. A teraz cały ten bagaż, który przez wiele lat wydawał mi się ciężarem, mogę w końcu wciągnąć na pokład, rozpakować i o nim opowiedzieć. A pracując przy tym numerze, po raz pierwszy, odkąd zajmuję się kulturą, poczułem, że zajmuję się czymś, co poznawałem całe swoje życie.

W numerze HISTORIE LUDOWE:

🔥 Jakub Zgierski pisze o trudno gojącej się bliźnie po wiekach pańszczyzny i o warunkach skutecznej terapii

🔥 Małgorzata Sadowska mierzy się z demonem ruchu, który wygnał ją z rodzinnych okolic

🔥 Katarzyna Czeczot przypomina, że historia ludowa niczego nie wyjaśni, jeśli nie będzie historią środowiskową

🔥 Witold Mrozek rozmawia z Pawłem Demirskim, Jolantą Janiczak i Arturem Pałygą o teatralnych sporach z ludową historią i opowieściach o awansie

🔥 Weronika Murek czyta historie ludowego oporu i sprawdza, dlaczego największym naturalnym wrogiem występującym w przyrodzie jest chłop

🔥 Jakub Majmurek upomina się o historię klasy robotniczej i pyta, czy to aby na pewno zamknięta przeszłość

🔥 Antonina Tosiek zastanawia się, po co pisze się o książki o własnym szlachectwie w drugiej dekadzie XXI wieku

🔥A ja próbuję prześledzić historyczną genealogię brzucha i sprawdzam, do czego przydaje się ludowa historia Polski

„Służące do wszystkiego” Joanny Kuciel-Frydryszak

Babcia Albina, opowiadając o swoim dzieciństwie – wieś, mama zmarła wcześnie, macocha nie była wzorem czułości, ojciec pił, no nie było różowo – wspominała często, że jej starsze siostry pracowały jako służące w Oświęcimiu i Bielsku-Białej. Miały własne pieniądze, własne życie, więc kiedy odwiedzały dom rodzinny, mogły się postawić ojcu i zadbać o młodsze rodzeństwo, czasem przywoziły jakieś drobne prezenty, czasem po prostu lepsze ciastko. Nie zastanawiałem się nigdy specjalnie nad tymi historiami – sam mam starsze rodzeństwo, więc jakoś tak mi się to układało, że fajnie mieć brata i siotrę w większym mieście. Dopiero praca przy książce Joanny Kuciel-Frydryszak – troszkę tu redaktorsko podłubałem – otwarła mi oczy na cały kontekst tych opowieści: co to znaczyło „służyć u kogoś”, jakie to było ważne dla dziewcząt mogących wyrwać się z domu i jaką ceną za to płaciły. Z ogromnej archiwalnej roboty, którą wykonała autorka, wyłania się przerażający obraz życia kobiet, które zajmowały najniższe miejsce w hierarchii społecznej, nie mogły liczyć na ochronę prawną i (najczęściej) były traktowane jak wielofunkcyjny sprzęt AGD, a nie jak ludzie. Chyba najbardziej zaskakujące było dla mnie to, że na zatrudnianie służących decydowały się nawet ubogie rodziny – nie tylko z powodu pańskich przyzwyczajeń, ale też dlatego, że zwyczajnie nie dawało się ogarnąć wszystkich domowych spraw bez tej niskopłatnej pracy; tak została wymyślona miejska nowoczesność. Ale nie takie wnioski są tu najważniejsze, lecz mnóstwo historii – często dramatycznych, czasem zabawnych, zachowanych w rozpadających się dzienniczkach służby albo listach pisanych przez półanalfabetki – które autorka wydobyła na światło dzienne. Czytajcie.

View all of the posts in the archive, browse the tags, or subscribe to the feed for All Posts. You can also subscribe to a feed of just the posts tagged with historia.